ถ้าคุณกำลังจะตัดสินใจสร้างเว็บไซต์ แต่ไม่รู้ว่าจะเริ่มต้นอย่างไรดี บทความนี้อาจช่วยคุณได้ครับ หลายๆคนที่เข้ามาขอคำปรึกษาผมว่าอยากจะมีเว็บไซต์ เพื่อวัตถุประสงค์อะไรก็ตามแต่ ผมก็ได้ช่วยให้คำปรึกษาไปตามประสบการณ์จากการทำเว็บให้ลูกค้ามานับร้อยราย คิดไปคิดมาก็เลยรวมรวมเอาประสบการณ์ของตัวเองและข้อมูลจากบทความอ้างอิงต่างๆมาเขียนเป็นบทความนี้ รับรองว่าเป็นประโยชน์กับท่านที่กำลังตัดสินใจจะมีเว็บไซต์สำหรับตัองเองหรือองค์กรณ์แน่นอนครับ
ขั้นตอนแรก เริ่มจากกำหนดวัตถุประสงค์ของเว็บไซต์ที่คุณอยากมีก่อน บางทีคุณอาจได้คำตอบว่าเว็บไซต์จำเป็นสำหรับคุณหรือองค์กรของคุณจริงๆหรือไม่
เมื่อคุณเริ่มต้นทำเว็บไซด์ คุณควรจะต้องกำหนดวัตถุประสงค์ให้ชัดเจนซะก่อนว่า คุณต้องการอะไรจากการมีเว็บไซด์ คุณจะได้ประโยชน์อะไรจากเว็บไซต์บ้าง ใครบ้างที่จะเป็นกลุ่มเป้าหมายที่จะเข้ามาเยิ่ยมชมเว็บไซต์ของคุณ คำตอบของคำถามเหล่านี้จะทำให้คุณทราบในขั้นตอนต่อมาว่าเว็บไซต์แบบไหนกัน ที่คุณต้องการจะมี
ถ้าจะให้แยกประเภทของวัตถุประสงค์ในการสร้างเว็บไซต์ของบุคคลหรือองค์กรณ์ต่างๆ ก็พอจะแยกได้ดังนี้ครับ
- สำหรับ แนะนำองค์กร อันนี้สร้างขึ้นมาเพื่อสร้างภาพลักษณ์ขององค์กรณ์เป็นหลัก และสิ่งที่ได้ตามมาคือ องค์กรของคุณมีช่องทางในการติดต่อสือสารกับลูกค้ามากขึ้น มีพื้นที่โฆษณาสินค้าและบริการแบบ Anytime Anywhere มีองค์กรห้างร้านมากมายได้ลูกค้าเพิ่มจากเพียงแค่สร้างเว็บไซต์แล้วไปโปรโมทตามเว็บท่าต่างๆ เช่น pantip.com sanook.com โดยไม่ต้องเสียตังค์จ้างเซลแมน
- สำหรับขายของ เว็บสำหรับขายของคือการสร้างเว็บ อีคอมเมิร์ช ไว้สำหรับโชว์และขายสินค้า โดยใช้พื้นที่บนเว็บเป็นชั้นวางสินค้าให้บรรดาเหล่านักช๊อบสินค้าบนเน็ตได้เข้าไปเลือกชมตลอดจนทำการสั่งซื้อและจ่ายเงินกันเรียบร้อยผ่านการกรอกหมายเลขบัตรเครดิตบนหน้าเว็บนั่เอง
- เว็บสำหรับประชาสัมพันธ์เฉพาะ หลายๆเว็บไซต์สร้างขึ้นมาเพื่อประชาสัมพันธ์กิจกรรมบางกิจกรรม หรือเพื่อโฆษณาเปิดตัวสินค้าใหม่ ความต้องการในการทำเว็บแบบนี้ส่วนใหญ่เป็นการเฉพาะกิจเพื่อรองรับ Event ที่อยากจะประชาสัมพันธ์แยกออกมาเป็นพิเศษ
- เว็บท่า (Portal WebSite) ถ้าใครอยากทำ Portal Web ละก็ต้องคิดว่าคุณแน่พอสมควรเพราะเว็บท่าจะเป็นเว็บที่รวบรวมลิงค์เว็บไซต์ประเภทต่างๆไว้ให้ผู้เข้าชม สามารถเข้ามาและเลือกที่จะลิงค์ไปที่ต่างๆเปรียบเสมือนเป็นท่ารถ ท่าเรือ ที่จะพาผู้โดยสารไปยังจุดหมายปลายทาง เว็บพวกนี้จึงต้อง Update อยู่ตลอดเวลาและต้องลงทุนโปรโมทสูงเลยทีเดียว
- สำหรับให้บริการเฉพาะทาง เช่นให้บริการจองตั๋วโดยสารเดินทาง จองโรงแรม หรือ เว็บสำหรับให้บริการหางาน มีโมเดลทางธุรกิจใหม่ๆมากมายครับที่ให้บริการผ่านเว็บและเป็นโมเดลที่ตำราทาง Business ทั้งหลายแนะนำซะด้วยว่าเป็นรูปแบบที่มาแรงทำแล้วจะรวย (อันนี้จริงรึป่าวไปพิสูจน์กันเองนะครับผมเอาจากตำรามาบอกอีกที)
- วัตถุประสงค์อื่นๆ เช่น เว็บส่วนตัว (อย่าไปทำเลย ใช้ Hi5 ง่ายกว่า) , เว็บ Community สำหรับกลุ่มเพื่อนหรือผู้ที่สนใจในเรื่องเดียวกันมารวมตัวกัน , เว็บสำหรับหาเงินโดยหลอกให้เราคลิกโฆษณา อันนี้มักมาในรูปแบบเว็บโป๊ และวัตุถุประสงค์อื่นๆอีกมากมาย
ขั้นตอนต่อมา จะทำเว็บรูปแบบไหนดี พอรู้วัตถุประสงค์ของการทำเว็บแล้วคุณก็จะพอตอบคำถามตัวเองได้แล้วล่ะว่าเว็บของเราควรจะเป็นรูปแบบไหน ลองมาดูว่าเว็บมีรูปแบบไหนกันบ้างดีกว่าครับ
- แบบดูดีมีชาติตระกูล เว็บประเภทนี้เหมาะสำหรับใช้แนะนำองค์กร ต้องเน้นดูดีไว้ก่อนจะออกมากระป๋องๆ แบบเด็กหัดทำเว็บไม่ได้เด็ดขาดครับ เพราะมันเป็นภาพลักษณ์ความน่าเชื่อถือขององค์กรณ์ของคุณ รูปแบบของเว็บยังขึ้นกับลักษณะองค์กรของคุณด้วยว่าทำธุรกิจด้านใด เว็บไซต์ควรสื่อถึงเอกลักษณ์ขององค์กรของคุณได้อย่างชัดเจน
- แบบอลังการงานสร้าง ประมาณว่าเน้นกราฟฟิคแอนนิเมชั่นหวือหวา แบบนี้เหมาะกับการประชาสัมพันธ์แบบเฉพาะกิจ เช่น เปิดตัวศิลปิน เปิดตัวสินค้าใหม่ ต้องการสร้างความประทับใจในตัวสินค้าหรือประชาสัมพันธ์ที่แสดง สินค้าแฟชั่นต่างๆมักใช้เว็บรูปแบบนี้ครับไม่ได้เน้นสำหรับให้คนที่เคยดูสินค้านี้แล้วกลับเข้ามาดูอีกบ่อย แต่ถ้าจะเป็นเว็บแนะนำองค์กรละก็ ไม่แนะนำครับ เพราะไม่ว่าจะหวือหวาแค่ไหนหากเข้ามาดูบ่อยๆ แล้วเหมือนเดิมทุกครั้งก็ทำให้เบื่อได้ นอกจากเบื่อแล้วยังแถมต้องมานั่งรออินเตอร์เน็ตมันโหลดกราฟฟิคพวกนี้ทุกครั้งที่เข้ามาอีกยิ่งแย่ไปกันใหญ่ ถ้าจะให้ไม่เบื่อก็ต้องเปลี่ยนบ่อยๆ หากเป็นเว็บแนะนำองค์กรณ์เปลี่ยนหน้าตาเว็บบ่อยๆไม่ดีแน่ครับ เพราะ ผู้เข้าชมอาจจะงงได้ว่าเป็นองค์กรเดิมอยู่รึป่าว จะคลิกไปตรงไหนก็หาไม่เจอซะแล้ว นอกจากนี้เว็บแบบนี้ค่าจ้างทำ กราฟฟิคก็แพงน่าดูครับ
- แบบเน้นประโยชน์ใช้สอย เหมาะกับพวกเว็บขายของ และเว็บที่ให้บริการเฉพาะด้านครับเช่นเว็บหางาน หรือเว็บที่ต้องมีฟังก์ชั่นการทำงานต่างๆ ซึ่งต้องเน้นให้ใช้งานง่าย ค้นหาสิ่งที่ต้องการได้อย่างสะดวกรวดเร็ว
- แบบเริ่มต้นทดลองมีเว็บ เว็บประเภทนี้หมายถึงพวกเว็บที่ไม่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวอะไรเป็นเวบที่สร้างมาจาก Template หรือเว็บสำเร็จรูป มีเว็บไซต์มากมายที่เปิดให้คุณลงทะเบียนสร้างเว็บไซต์ของตัวเองได้อาจจะให้บริการฟรี หรือเก็บค่าใช้จ่ายเพียงเล็กน้อย แต่ก็จะมีข้อจำกัดของรูปแบบเว็บไซต์ตลอดจนฟังก์ชั่นการทำงานที่คุณต้องการ เพราะจะมีได้เฉพาะตามแต่ละ Template ที่ผู้ให้บริการจัดให้เท่านั้น ประมาณว่าจะใส่ไอเดียอะไรของตัวเองไปไม่ได้ครับ
ขั้นตอน ก่อสร้าง ขั้นตอนนี้มาว่ากันด้วยเรื่องจะหาใครมาทำเว็บให้เราดี คุณอาจเคยได้ยินมาว่าเดี๋ยวนี้ไม่ว่าใครก็สามารถทำเว็บเองได้ เป็นคำพูดที่จริงแท้แน่นอนครับ เพราะเทคโนโลยีและเครื่องมือช่วยในการจะทำเว็บนั้นมีมากมายและง่ายดายมากๆด้วย เว็บไซต์ที่ได้ออกมาล่ะ ใครทำก็ได้ก็จริงแต่ผลลัพธ์ที่ได้ล่ะ แตกต่างกันแน่นอนครับ แล้วคุณควรจะเริ่มจากตรงไหนดีล่ะ มีช้อยให้เลือกดังนี้ครับ
- ทำเอง ใช้ครับคุณฟังไม่ผิดหรอก ช้อยแรกคือทำเองครับ ไม่ได้หมายความว่าลงมือสร้างเองอย่างเดียว แต่รวมถึงการไหว้วานคนรู้จักลูกหลานที่พอจะใช้คอมพิวเตอร์คล่องช่วยทำให้ ถ้าคุณหรือเขาเหล่านั้น มีเวลา ฝีมือ และ ศิลปะอยู่พอสมควร แต่ก็อย่าลืมว่าเว็บไซต์ควรจะต้องมีความเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา คุณต้องแน่ใจว่าหลังจากได้เว็บไซต์มาแล้วคุณจะต้องแก้ไข และปรับปรุงข้อมูลได้เองด้วย แต่จากประสบการณ์ส่วนตัวของผมแล้วพบว่าคนที่เลือกทางเลือกนี้แล้วสุดท้ายมักจะต้องเสียเวลาไปโดยเปล่าประโยชน์ครับ
- หาเว็บสำเร็จรูป อันนี้เป็นทางเลือกที่น่าสนใจกว่าแบบแรกอยู่พอสมควร อย่างที่ผมบอกขั้นต้นครับ ว่ามีเว็บที่ให้บริการให้คุณไปลงทะเบียนเพื่อสร้างเวบไซต์ของตัวเองโดยสามารถเลือกรูปแบบได้จาก Template ของเว็บสำเร็จรูป ในราคาย่อมเยา หรืออาจจะให้บริการฟรีเลยก็มี ถ้าคุณอยากเริ่มต้นทดลองมีเว็บโดยไม่ต้องลงทุนมาก รูปแบบนี้นับว่าเป็นทางเลือกที่น่าสนใจทีเดียวครับ แต่สิ่งที่จะสูญเสียไปกับการใช้ เว็บสำเร็จรูปและเว็บ Template คือความเป็นเอกลักษณ์ของเว็บของคุณ เพระมันจะเหมือนๆกับเว็บของคนอื่นๆที่ใช้ Template เดียวกัน
- จ้างมืออาชีพทำให้ อันนี้แบบต้องลงทุนหน่อยครับ แบบนี้คุณต้องแน่ใจแล้วว่าคุณไม่ได้ทำเว็บแบบเล่นๆ ไม่ได้แค่ทดลองทำ แต่ต้องการทำเว็บโดยมีวัตถุประสงค์ที่ชัดเจน ยิ่งถ้าเป็นเว็บไซต์แนะนำองค์กรณ์ละก็ ผมแนะนำว่าจ้างมืออาชีพทำเถอะครับ มืออาชีพในที่นี้หมายถึง บริษัทที่รับทำงานเว็บไซต์โดยเฉพาะนะครับ ไม่นับมืออาชีพแบบฟรีแลนส์ เพราะบ่อยครั้งที่มืออาชีพแบบฟรีแลนส์ไม่เป็นมืออาชีพจริง อาจจะทิ้งงานของคุณไปกลางครัน หรืออาจจะรับทำแต่ไม่รับแก้ไขอันนี้เจอกันบ่อยครับ การให้บริษัทที่รับทำเว็บโดยเฉพาะช่วยดูแลให้นั้นช่วยให้คำปรึกษาคุณได้ถึงประเภทและรูปแบบของเว็บไซต์ที่เหมาะสมกับองค์กรของคุณ เพราะมีประสบการณ์ที่โชกโชนอยู่แล้ว
ขั้นตอนการดูแลเว็บไซต์และ ปรับปรุงข้อมูล อันนี้สำคัญมาก มากกกกก ขอเน้นย้ำครับ เป็นส่วนที่คนที่คิดจะทำเว็บไซต์มักจะมองข้าม เว็บไซต์ที่ดีต้องมีการปรับปรุงข้อมูลอยู่เสมอครับ เพราะนี่คือเว็บไซต์ ไม่ใช่โบรชัวร์ ที่มีข้อมูลนิ่งๆอยู่ในกระดาษ ดังนั้นในการสร้างเว็บไซต์คุณต้องนึกถึงเวลาที่จะแก้ไขเนื้อกาบนเว็บไซต์ด้วย ดังนั้นเว็บไซต์ที่คุณลงทุนลงแรงสร้างมันขึ้นมาจะต้องมีวิธีการและเครื่องมือที่จะทำให้คุณสามรถเข้าไปแก้ไขเนื้อหาบนเว็บไซต์ได้อย่างสะดวกรวดเร็วด้วย เครื่องมือที่ว่านั้นมีชื่อเรียกเป็นการทั่วไปว่า Content Management System (CMS) ครับ ถ้าจะจ้างใครซักคนมาทำเว็บให้ก็อย่าลืมถามว่า มี CMS ให้ด้วยหรือเปล่า ถ้าไม่มีละก็ เปลี่ยนเจ้าใหม่เลยดีกว่าครับ